Syarat Pembekuan Akaun Bank di Malaysia: Punca, Kesan & Selesaikan

Anda sedang beratur di kaunter pasar raya, bersedia untuk membayar barangan keperluan. Tiba-tiba, kad debit anda ditolak.

Anda cuba memindahkan wang secara online transfer atau DuitNow, tetapi transaksi gagal dengan notifikasi ralat yang menakutkan: “Account Suspended” atau “Please contact your branch”.

Situasi ini adalah mimpi ngeri bagi sesiapa sahaja. Apabila akaun bank dibekukan, ia bukan sekadar masalah teknikal; ia boleh melumpuhkan aliran tunai harian anda.

Ramai rakyat Malaysia keliru mengenai syarat pembekuan akaun bank. Adakah ia disebabkan oleh hutang? Adakah LHDN sedang memerhati? Atau adakah ia sekadar isu keselamatan sistem?

Artikel Ekadkredit.my ini akan mengupas secara mendalam tentang syarat, punca, dan jalan penyelesaian bagi isu pembekuan akaun bank di Malaysia, berpandukan undang-undang dan amalan perbankan tempatan.

Maksud Akaun Bank Dibekukan

Sebelum kita pergi lebih jauh, penting untuk membezakan dua istilah yang sering disalah anggap oleh pengguna:

1. Akaun Dormant (Tidak Aktif): Ini berlaku apabila tiada sebarang transaksi (masuk atau keluar) dilakukan selama 12 bulan. Bank hanya menyekat akaun ini atas faktor keselamatan asas. Ia mudah diaktifkan semula dengan hadir ke kaunter atau membuat transaksi di mesin ATM.
2. Akaun Dibekukan (Frozen Account): Ini adalah tindakan undang-undang atau pematuhan (compliance) yang serius. Bank menerima arahan daripada pihak berkuasa atau sistem dalaman mereka sendiri untuk menyekat akses dana sepenuhnya. Anda tidak boleh mengeluarkan wang, walaupun wang itu milik anda.

Artikel ini akan memfokuskan kepada kategori kedua, yang sering menjadi tanda tanya besar kepada pengguna.

Syarat Pembekuan Akaun Bank

Bank tidak membekukan akaun sesuka hati. Setiap tindakan terikat dengan akta dan garis panduan yang ditetapkan oleh Bank Negara Malaysia (BNM). Berikut adalah punca utama:

1. Transaksi Mencurigakan di Bawah Akta AMLA

Ini adalah punca paling kerap berlaku kepada peniaga online, ejen dropship, atau pekerja gig economy yang menggunakan akaun simpanan peribadi untuk tujuan perniagaan.

Di bawah Akta Pencegahan Pengubahan Wang Haram, Pencegahan Pembiayaan Keganasan dan Hasil Daripada Aktiviti Haram 2001 (AMLA), bank wajib memantau transaksi yang “luar biasa”.

Contoh Situasi:

• Gaji anda RM3,000 sebulan, tetapi tiba-tiba akaun anda menerima kemasukan wang berjumlah RM50,000 dalam satu hari tanpa penjelasan.
• Anda menerima beratus-ratus transaksi kecil setiap hari (biasa bagi peniaga Shopee/TikTok), tetapi akaun yang digunakan adalah akaun simpanan biasa (Savings Account), bukan akaun semasa syarikat (Current Account).

Sistem bank akan mengesan aktiviti ini sebagai “Red Flag” dan membekukan akaun sementara siasatan dilakukan.

2. Perintah Mahkamah

Jika anda mempunyai hutang tertunggak yang kritikal sama ada pinjaman peribadi, kad kredit, atau hutang dengan pembekal pemiutang boleh menyaman anda di mahkamah.

Apabila pemiutang mendapat penghakiman, mereka boleh memohon Perintah Garnisi (Garnishee Order).

Perintah ini mengarahkan bank (sebagai pihak ketiga) untuk membekukan wang dalam akaun anda dan menggunakannya untuk membayar hutang kepada pemiutang.

Bank tidak mempunyai pilihan selain mematuhi perintah mahkamah ini.

3. Tuntutan Cukai Oleh LHDN

Jangan pandang remeh kuasa Lembaga Hasil Dalam Negeri (LHDN).

Di bawah Seksyen 53B Akta Cukai Pendapatan 1967, LHDN mempunyai kuasa untuk mengarahkan bank membekukan akaun pembayar cukai yang culas dan gagal melunaskan tunggakan cukai.

Kebiasaannya, LHDN akan menghantar notis terlebih dahulu.

Namun, jika notis diabaikan, arahan pembekuan (Garnishment) akan dikeluarkan. Wang dalam akaun anda boleh ditarik terus untuk membayar tunggakan cukai tersebut.

4. Kebankrapan

Apabila seseorang individu diisytiharkan muflis di bawah Akta Insolvensi 1967, semua asetnya, termasuk akaun bank, akan diletakkan di bawah pengurusan Ketua Pengarah Insolvensi (KPI).

Jabatan Insolvensi Malaysia (MdI) akan mengarahkan semua akaun bank milik individu tersebut dibekukan serta-merta.

Individu yang muflis perlu mendapat kebenaran khas daripada MdI untuk membuka akaun bank baharu atau mengaktifkan satu akaun khas untuk tujuan kemasukan gaji.

5. Syak Wasangka Akaun Keldai

Dengan peningkatan kes scammer di Malaysia, PDRM dan bank bekerjasama rapat melalui National Scam Response Centre (NSRC).

Jika akaun anda dilaporkan terlibat dalam penipuan (contohnya, mangsa scam memindahkan wang ke akaun anda), akaun tersebut akan dibekukan serta-merta untuk siasatan.

Ini sering berlaku kepada individu yang:

• “Menyewakan” kad ATM mereka kepada orang lain.
• Menerima wang daripada sumber yang tidak dikenali dan diminta memindahkannya ke pihak ketiga.

Apa Kesan Kepada Anda Jika Akaun Dibekukan?

Kesan pembekuan akaun adalah serta-merta dan menyeluruh:

• Sekatan Aliran Tunai: Anda tidak boleh mengeluarkan wang di ATM, tidak boleh membuat pemindahan online, dan cek yang anda keluarkan akan ditendang (bounced cheque).
• Kredit Rating Terjejas: Jika pembekuan disebabkan oleh isu hutang atau undang-undang, rekod kredit anda (CCRIS/CTOS) mungkin terjejas teruk, menyukarkan anda membuat pinjaman pada masa depan.
• Komitmen Bulanan Tergendala: Bayaran automatik (auto-debit) untuk kereta, rumah, atau insurans akan gagal, menyebabkan tunggakan bertambah.

Cara Selesaikan Masalah Akaun Bank Beku

Jangan panik. Ikuti langkah-langkah profesional ini untuk menangani situasi tersebut:

1. Hubungi Cawangan Asal

Jangan hanya bergantung pada talian khidmat pelanggan (Hotline) umum.

Pergi terus ke cawangan bank di mana anda membuka akaun tersebut. Pegawai di cawangan asal mempunyai akses lebih baik untuk melihat fail dan nota pada akaun anda.

2. Kenal Pasti Punca Sebenar

Tanya pegawai bank secara spesifik: “Adakah akaun saya dibekukan kerana AMLA, perintah mahkamah, LHDN, atau isu keselamatan?” Jawapan ini akan menentukan tindakan anda seterusnya.

3. Sediakan Dokumen Sokongan

Bergantung pada punca, anda perlu sediakan bukti:

• Jika isu AMLA/Peniaga: Bawa invois, resit jualan, dan pendaftaran SSM untuk membuktikan wang masuk adalah hasil perniagaan yang sah.
• Jika isu LHDN: Dapatkan surat pelepasan (release letter) daripada LHDN setelah anda berunding atau membayar tunggakan cukai.
• Jika isu Insolvensi: Rujuk Jabatan Insolvensi Malaysia untuk mendapatkan surat kebenaran mengaktifkan akaun untuk tujuan gaji.

4. Dapatkan Bantuan AKPK

Jika akaun dibekukan kerana hutang bank yang tidak terkawal, segera hubungi Agensi Kaunseling dan Pengurusan Kredit (AKPK).

AKPK boleh membantu anda menstruktur semula hutang melalui Program Pengurusan Kredit (PPK), yang mana boleh menghentikan tindakan undang-undang bank sementara waktu.

Tips Mencegah Akaun Daripada Dibekukan

Mencegah lebih baik daripada mengubat. Berikut adalah tips untuk memastikan akaun anda sentiasa “sihat”:

1. Asingkan Akaun Bisnes & Peribadi: Jika anda berniaga, wajib buka Akaun Semasa (Current Account) atas nama perniagaan (SSM). Jangan campur aduk transaksi bisnes dalam akaun simpanan peribadi.
2. Kemas Kini Maklumat (KYC): Pastikan maklumat pekerjaan dan pendapatan anda sentiasa dikemas kini dengan pihak bank. Jika gaji anda naik mendadak, maklumkan kepada bank supaya transaksi besar tidak dianggap mencurigakan.
3. Jangan Jadi “Keldai Akaun”: Jangan sesekali beri kad ATM atau akses perbankan internet anda kepada orang lain, walaupun kawan rapat atau ahli keluarga. Anda bertanggungjawab sepenuhnya atas setiap sen yang masuk dan keluar.
4. Urus Hutang & Cukai: Bayar cukai dan hutang mengikut jadual. Jika ada masalah bayaran, berbincang dengan bank atau LHDN lebih awal sebelum notis undang-undang dikeluarkan.

Kesimpulan

Memahami syarat pembekuan akaun bank adalah sebahagian daripada literasi kewangan yang penting.

Ia bukan sekadar tentang menyimpan wang, tetapi tentang mematuhi undang-undang kewangan negara.

Sekiranya anda berdepan situasi ini, kekal tenang. Kumpul dokumen, berurusan secara profesional dengan pihak bank, dan dapatkan nasihat daripada badan berautoriti seperti AKPK atau LHDN jika perlu.

Akaun yang dibekukan boleh diselesaikan jika anda mengikut prosedur yang betul.